Bilgi ekonomisi ve bilgi teknolojisi arasındaki ilişkiler

Bilgi ekonomisi ve bilgi teknolojisi arasındaki ilişkiler

Bilgi ekonomisi ve bilgi teknolojisi arasındaki ilişki nedir?

Bilgi ekonomisi ve bilgi teknolojisinin küreselleşme üzerindeki etkileri nelerdir?

Bilgi ekonomisi fikri ne kadar anlamlıdır?

Bilgi nedir?

Bilgiden, her türden yazılım, dijital haberler, yeni fikirler, keşifler, müzik vb.’ne verilen addır.

  • Bilginin üretilmesi hem pahalı hem de zordur. Uzun uğraş gerektirir.
  • Yeni bilgi ve keşiflerin ele geçirilmesi, devletlerin ve devlet dışı istihbarat örgütlerinin daima birinci öncelikli hedefidir.

Üretilen bilgi bir kere yayımlandı mı, hiç masrafsız şekilde kısa sürede kopyalanabilir ve bilişim teknolojileri vasıtasıyla iletişimin olduğu her yere yayılabilir. Bu yüzden bilgiyi üretenin, ürettiği bilgiyi satarak çok para kazanması beklenmemelidir.

Bilgi ekonomisi nedir?

Bilgi ekonomisi, bilişim teknolojisinin ekonomiyi ve ekonomik kararları nasıl etkilediğini inceleyen mikroekonomik teorinin bir koludur.

Bilgi ekonomisi bazen `yeni ekonomi’ veya ‘ağırlıksız’ ekonomi olarak da adlandırılır.

Bilgi ekonomisi, özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılmasını rekabet ve verimliliğin temel kaynağı olarak görmektedir.

Bilgi teknolojileri sektörü

Bilgi teknolojileri ve bilişim teknolojileri sektörünün gelişmesi;

  • dijital verilerin toplanmasını,
  • dijital verilerin analizini,
  • organizasyonların yapısını doğrudan etkilemiştir.

Bilgi teknolojileri sektörü, ekonominin temel dinamiklerini ve iş stratejilerini yeniden gözden geçirmeyi zorunlu kılmıştır.

Artık üniversiteler başta olmak üzere bilgi ve ekonomi uzmanları, bilgi teknolojilerindeki gelişmelerin klasik ekonomik teorilerde neden olduğu kökten değişimlere odaklanmış durumdalar.

Bilginin değeri

Bilginin değeri somut kavramlarla ifade edilemez, yani ölçülemez. Onun değeri kullanım maksadına göre değişir. Bu manada bilişimin kişiler ve gruplar tarafından kullanım amacının farklı olduğunun altını çizmemiz gerekir.

Bilgi ekonomileri nedir?

Bilgi ekonomileri, sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçişin ekonomik ifadesi olarak da tasvir edilir.

Bilgi ekonomisi fikrini savunanlar, onun çeşitli bakımlardan geleneksel ekonomiden farklı olduğunu düşünür.

  • Bilgi diğer kaynakların aksine olmak üzere kullandıkça azalmaz.
  • Bilgi ekonomileri kıtlık değil bolluk iktisadıyla ilgilenirler.

Arz ve ödül nerede fazlaysa bilginin ulusal sınırları aşarak oralara yönelmesi normal karşılanmalıdır.

Bilgi akışında bilgi teknolojisinin ve küresel iletişimin rolü büyüktür ve tam olarak kontrolü mümkün değildir. Bu nedenle yeni bilgilerin küreselleşmeyi hızlandırdığı iddia edilmektedir.

Bilgi ekonomisi taraftarları, karlılık ve yüksek verimliliğin, temelde ‘somut’ kaynaklardan elde edilmesinden daha çok işgücünün becerisini artırmaya bağlı olduğunu savunurlar. Fakat bilgi ekonomisi imajı bizi yanıltabilir.

Bilgi ekonomisi ve bilgi iletişim teknolojileri

Bilgi iletişim teknolojileriyle bağlantılı modern teknolojik gelişmeler yeni bir şey değildir: İleri ve hızlı teknolojik değişim, endüstriyel kapitalizmin temel özelliğidir.

Üstelik bilgi iletişim teknolojilerinin yaygın kullanımı ve verimlilik artışı arasındaki bağlantı, bazı yorumcular tarafından eleştirilmektedir.

  • Örneğin 1990’ların ortalarından itibaren ABD’de verimlilik oranlarındaki artış, bilgi iletişim teknolojilerine yapılan yatırımdan başka faktörlere bağlanmaktadır. Bilgi iletişim teknolojileri kullanımındaki artışın diğer ekonomilerde verimliliği artırdığına dair yeterli kanıt da yoktur.

Son olarak, bilgi-temelli üretim, büyük oranda gelişmiş Kuzey’le sınırlıdır ve bilgi iletişim teknolojilerine yaygın erişimin, Güney’in kalkınmasında anahtar unsur olarak görülmesi zordur.

  • Örneğin Afrika, kişisel bilgisayar ve internete giriş konusunda ABD seviyesinin yaklaşık 15 yıl gerisinde olabilir, fakat temel okuma yazma oranı ve sağlık hizmetleri alanında yüz yıldan daha fazla geridedir.

Afrika Kıtası başta olmak üzere, bilgi ekonomisinin gereği olarak cep telefonları ve internete erişimin artırılmasından ziyade temiz su, sıtmayla mücadele programları, iyi okullar ve yolsuzluktan arındırılmış yönetim, dünyanın fakir ülkeleri açısından çok daha öncelikli konulardır.

Kaynaklar:

¹ Andrew Heywood, Küresel Siyaset, Adres yayınları (2014)

Ahmet AKIN, (E) Topçu Kurmay Albay