Kimlik hırsızlığı: Kimlik bilgilerimiz çalındığında ne yapmalıyız?

Kimlik hırsızlığı: Kimlik bilgilerimiz çalındığında ne yapmalıyız?

Kimlik hırsızlığı nedir? Kimlik hırsızlığı neden her gün haberlere konu olmaktadır? Kimlik bilgileriniz çalındı ise ne yapmalısınız?

Yukarıdaki sorular gibi, 50 milyona yakın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının kişisel bilgilerinin yer aldığı bir veri tabanının, bilgisayar korsanları tarafından çalınması ve sonrasında internete yüklenmesi üzerine sorulacak pek çok soru akla gelebilir.

Örnek kimlik hırsızlığı haberleri:

  • Kimlik bilgileri çalınan Hasan Karaselim’e kendi adına kurulan üç naylon şirket nedeniyle haciz cezası geldi. Hasan Karaselim kimlik hırsızlığı kurbanı oldu. Şimdi mahkemelerde kendini savunmaya çalışıyor.
  • Kimlik bilgileri çalınan Hüseyin Yaman, kimlik hırsızlığı kurbanı olduğunun farkında değildi. Sosyal yardım almak için kaymakamlığa gitti. Yabancı uyruklu bir kadınla evli olduğunu ve bir de çocuğu olduğunu öğrendi. Kimlik hırsızlığı bir ocağı daha söndürmek üzere. 17 yıllık eşi Hülya hanım, boşanma davası açtı!
  • Kimlik bilgileri çalınan Kahraman Aktürk, İstanbul ve Antalya mahkemelerinde 70 ayrı dolandırıcılıktan yargılandığını öğrendi. Kimlik hırsızlığı boyut değiştirmişe benziyor! Allah Kahraman Aktürk’e yardım eder inşallah!
  • Kimlik bilgileri çalınan Kayserili Rıza Nuryüzlü adına 95 adet cep telefonu hattı çıkarıldı. Her bir cep telefonuna binlerce lira konuşma ücreti geldi. Rıza Nuryüzlü’nün avukat tutacak parası da yok. Kimlik hırsızlığı sonucu Rıza Bey çıldırmak üzere!
  • Kimlik bilgileri çalınan Hatice Pak, haberi olmadan kocasından boşandığını öğrendi. Hatice Hanım ve kocası şimdi mahkeme sürecinde!

Adalet bakanı ne diyor?

Kimlik hırsızlığı üzerinden Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, “Nereden sızdı, nasıl sızdı bilmiyorum. Rakamlara baktığınız zaman Türkiye’deki seçmen sayısına yakın bir rakam. YSK bu seçmenlere ilişkin bilgileri partilerle de paylaşılıyor. Bu sızmanın araştırılması lazım” diyen Bozdağ, “Öyle zannediyorum ki bu haberlerin çıkmasının ardından adli ve idari takip başlamıştır. Bildiğiniz Türkiye kişisel verilerin korunmasına anayasada yer verdi. Kişisel verilerin el değiştirmesi, paylaşılması temelde yasaklandı. Bunu ihlal edenlerle ilgili ceza yaptırımları arttırıldı”  dedi.

Kimlik hırsızlığı: Kimlik bilgilerimiz çalındığında ne yapmalıyız?
Kimlik hırsızlığı: Kimlik bilgilerimiz çalındığında ne yapmalıyız?

Bir diğer ihtimal ise, kimlik bilgilerinin YSK’ya ek olarak nüfus müdürülüğü, Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNIS), siyasi partilerin ilgili merkezleri gibi bilişim sitemlerine girilerek ele geçirilmiş olmasıdır. Ayrıca, siyasi partiler başta olmak üzere, YSK ve MERNIS’te çalışan birileri kimlik bilgilerini içeriden dışarıya bir çıkar karşılığında sızdırmış da olabilir. Bu halde de Türk Ceza Kanunu’nun 243. maddesi uyarınca ek olarak failler hakkında 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Editörün Önerisi>>  Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Misyoner Faaliyetleri

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı!

Öte yandan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ait kimlik bilgilerinin sızdırılmasına ilişkin haberler üzerine soruşturma başlattı. Başbakan Davutoğlu, “Bütün vatandaşlarımız bu konularda gerekli tedbirin alındığından emin olmalı” dedi.

Herhalde Associated Press haber ajansı bildirmese, Türk Milleti 50 milyon kişinin kimlik bilgilerinin çalındığını öğrenemeyecekti. Anlaşılan ne ulusal basının, ne de AKP hükümetinin bu haberi Türk Milletine bildirmek gibi bir niyetleri yoktu.

Kimlik hırsızlığı: Dikkat, kimlik bilgilerimiz çalınabilir!
Kimlik hırsızlığı: Dikkat, kimlik bilgilerimiz çalınabilir!

Kimlik bilgileri şunları kapsıyor:

Kimlik hırsızlığı olayına konu olan kimlik bilgileri şunları kapsıyor:

  • Kişinin TC kimlik numarası,
  • Adı,
  • Soyadı,
  • Anne adı,
  • Baba adı, Cisiyeti,
  • Doğum yılı,
  • Doğum yeri,
  • Nüfusa kayıtlı olduğu yer
  • Açık adresi.

İç İşleri Bakanı’nın açıklamasına göre, kimlik bilgileri 2009’da kimlik hırsızları tarafından ele geçirilmişti. Kimlik hırsızlığı yeni ortaya çıkmış bir durum değildi. Ancak, aynı bakan 2009’dan beri kimlik hırsızlığı konusunda şüpheli durumda kalan kamu kurumları hakkında ne yapıldığına dair en ufak bir bilgi vermedi.

Uzmanlar, bilgisayar korsanlarının cep telefonları üzerinden de kimlik hırsızlığı yapabileceklerini söylüyor.

Bazı bilişim uzmanları da aynen nüfus cüzdanımızı kaybettiğimizde yaptığımız gibi “Kimliğimi kaybettim. Hükümsüzdür.” diye ilanı vermemizin uygun olacağına vurgu yapıyor.

Kim ne derse desin, 2010 yılında çalındığı bildirilen kimlik bilgilerinin korumasızca internette dolaştığı, herkesin kullanımına açık halde olduğu gerçeği Türk vatandaşlarını korkutuyor.

Kimlik hırsızlığı bizim için nasıl bir tehlike yaratıyor?

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, iki gün önce yaptığı açıklamada “Bu haber çok eski bir haber. 2010 yılında da böyle bir iddia ortaya atılmıştı. Şimdi bu, zaman zaman ısıtılıp ısıtılıp gündeme getiriliyor, yeni bir haber gibi servis yapılıyor. Şu an ortaya çıkan haberlerin güncel bir değeri yok. Bu, bildiğimiz bir konudur, geçmişte yaşanmış bir hadisedir” diye konuştu.

Kişisel verilerin korunmasına yönelik yasal düzenlemenin TBMM’den çıktığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına gönderildiğini de söyleyen Yıldırım, söz konusu kanun yürürlüğe girdikten sonra kişisel veriler konusundaki tedbirlerin çok daha sıkı olacağını kaydetti.

Bilişim uzmanları kimlik numaralarının değiştirilmesinin kolay olmadığını, hatta kaos yaratacağına işaret ediyor.

Emniyet yetkilileri ise, vatandaşları dikkatli omaya davet ediyor. “Her telefondan, kapıya gelen herkesten ve aldığınız her e-postadan şüphelenmeniz gerekir.” diyerek kimlik bilgilerinin çalınmasının yaratacağı tehlikenin önemine işaret ediyorlar.

Editörün Önerisi>>  Makale Yazmak: Çok okunan makale yazmak için öneriler

Gelinen noktada gerçek şu: Daha önce kimlik bilgilerine profesyonel dolandırıcılar zorlukla ulaşabiliyorlardı. Şimdi ise amatör dolandırıcılar kimlik bilgilerimize rahatlıkla ulaşabilecek.

Peki uzmanların verdiği bilgiler ışığında; bu dolandırıcılar neler yapabilir? Siz ne gibi önlemler almalısınız?

Kimlik hırsızlığı: Kişisel veriler nelerdir?

Kişisel veri, gerçek veya tüzel kişilere ait olan ve kişilerin belirlenebilir olmasını sağlayan her türlü özel bilgidir. Bu yönüyle kişisel veri, yalnızca kişilerin tanınmasını ve teşhisini sağlayan bilgilerden ibaret değildir. Kişilerin fiziki, sosyal, kültürel, mali, psikolojik vb. tüm bilgiler kişisel veri kapsamına girmektedir. Bu kapsamda kişilerin vatandaşlık ve vergi numaraları, kimlik, pasaport ve ehliyet bilgileri, sosyal güvenlik numaraları, ev ve iş yeri adresleri, e-posta adresleri, telefon numaraları, faks numaraları, özgeçmişleri, fotoğrafları, videoları, kan grupları, adli sicil (sabıka) kayıtları gibi kişinin belirli veya belirlenebilir olmasını sağlayan tüm bilgiler kişisel veri özelliğini taşımaktadır. Ülkemizde yaşayan bütün kişiler, verilerin korunması kapsamına girmektedir.

Telefonda dolandırıcılık

Kötü niyetli kişiler telefonda sizi arayarak, kimlik bilgilerinizi, yakınlarınızın tek tek isimlerini ve adresinizi gerçeğe uygun olarak söyleyerek, banka hesap numaranızı, kredi kartı bilgilerinizi ve kredi kartı şifrenizi isteyebilirler. Bu nedenle telefonda sizi herhangi bir numaradan arayan tanımadığınız kimselerle asla konuşmayın. Hatta bu gibileri “Sizi polise şikayet edeceğim” diyerek tehdit edin. Kimlik hırsızlığı peşinde olanlar, telefon konuşmasının daha başlangıcında sizinle ilgili bazı bilgileri doğru söyleyerek “Ben …bankasından arıyorum …bey/hanım nasılsınız?” diyerek sizde güven uyandırmaya bile çalışabilirler. Dolandırıcılar sizi 155 gibi Polis İmdat hattına ait numaralar üzerinden veya savcılıktan bile arıyor gibi yaparak maddi taleplerde bulunabilirler. Hiçbir koşulda tanımadığınız kişilerle kimlik veya banka bilgilerinizi paylaşmayın.

Kimlik hırsızlığı: Kapıda dolandırıcılık

Sızdırılan kimlik bilgileri arasında adresleriniz de olabilir. Hırsızlar, adresinize sizin bilginiz olmasa bile kargo göndermiş gibi yapabilirler. Hatta sahte kargo göndererek, sizden yüklü miktarlarda gönderi ücreti talep edebilirler.

Göndericinin kim olduğunu bilmiyorsanız, asla adresinize gelen veya geleceği söylenen gönderiler için para ödemeyin.

Sitede adınızı aratmayın

Kimlik ve kişisel bilgilerin yüklendiği sitelerde kendi adınızı aramayın. Arkadaşlarınıza da aratmayın. Bu sizin yaşadığınızı doğrulayacaktır. Bilgilerin 6 yıl içinde sızdırıldığı düşünülürse şu an bu kayıtta olan kişilerin bütün bilgileri güncel olmamalıdır. Evini satanlar, başka eve kiraya çıkanlar, bekarken evlenenler, ölenler, boşananlar vb. olmuş olabilir. Bu yüzden kimlik hırsızlarının elindeki bilgilerin değeri her geçen gün azalmaktadır. Hırsızlar da bunu bildiklerinden, halen yaşamakta olan, medeni hali değişmemiş bulunan, aynı adreste oturmaya devam eden kişilerin peşine düşerler. Bu gibileri bulmaya çalışırlar.

Editörün Önerisi>>  1938-1974 Yılları Arasındaki Siyasi Kürtçülük Faaliyetleri

Thanksgiving.epicm.org adlı site ziyaretçilerini tuzağa düşürerek özel bilgilerinize kolaylıkla ulaşıyor. Kimlik avı hırsızlığı yapan siteye ziyaretçilerimizin itibar etmemeleri ve her hangi bir sorgulama işlemi yapmamaları konusunda yetkililerden açıklama geldi. Aksi halde sitede çalıştırılan sorguda bilgisayarınıza sızılmış olacaktır.

Turkish Citizenship Database adlı isimle yayına başlayan Thanksgiving vatandaşların bilgilerinin açığa çıkmasına neden oluyor. Bilgilerin yayılması üzerine ziyaretçi sayısı artan siteye yоğunluktan dolayı erişim neredeyse durma noktasına geldi. Turkish Citizenship Database siteye giriş yapmanız halinde sizinde kimlik bilgilerinize kolaylıkla sızma yapılacaktır.

Kimlik hırsızlığı: Hırsızlar çalınan bilgilerle neler yapabilir?

Hırsızlar çalınan kimlik bilgileri ile ilgili vatandaşlar aleyhine kredi çekebilirler. Bir başkasına kefil olabilirler. Hatta şirket bile kurabilirler. Bankalarda tasarrufi işlemlerde bulunulabilirler. İnteraktif bankacılık vasıtalarını kullanılabilinir. Ancak, bütün bunların yapılabilmesi için, ilgilinin imzası, ikametgah belgesi veya telefon bilgisi ile sistemde kayıtlı telefonuna gelen şifre ve mesaj bilgilerine de ihtiyaç vardır. Ek olarak bunlardan biri veya birkaçı gerçek kişiden bir şekilde temin edilebildiği takdirde bu işlemler de yapılabilir.

Kimlik bilgilerinin çalınmasının bir diğer önemli sonucu ise, bilgi sahiplerinin kişisel verilerinin kaydedilerek veya ele geçirilerek kategorize edilmesi, tasniflenmesi ve halk dilindeki tabirle kişilerin adeta fişlenmesidir.

Kimlik hırsızlığı: Hukuk ne diyor?

Kişisel verilerin kaydedilmesi ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme Türk Ceza Kanunu’nun 135. ve 136. maddesi kapsamında bizim hukuk sistemimizde suç olarak tanımlanmıştır.

Kimlik bilgileri çalınan vatandaşlar Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmak suretiyle faillerin tespiti ve cezalandırılması için şikayet dilekçesi verebilirler. Bununla birlikte bu suç tipleri Türk Ceza Kanunu’nun 139. maddesine göre şikayete bağlı suç tipleri olmayıp resen koğuşturulabilen suç tipleridir, yani ilgililer şikayetçi olmasa bile kamu adına soruşturma yapılır ve failler tespit edilirse kamu davası açılır.

Ahmet AKIN, (E) Topçu Kurmay Albay